Fotoğraf: Sergei Starostin / Pexels
Topraklama ölçümü yaptıran işletmelerin çoğu raporu alır, dosyaya koyar ve konuyu kapanmış sayar. Oysa topraklama, kurulduğu gün ne durumdaysa yıllar sonra o durumda kalmaz. Raporun bir geçerlilik süresi olmasının sebebi budur.
Tek bir süre yok
Sık sorulan "topraklama raporu kaç yıl geçerli" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Topraklama tesislerinin kontrol periyotları, tesisin türüne göre ayrı ayrı tanımlanmıştır. Elektrik üretim ve dağıtım tesisleri, sanayi tesisleri ve ticaret merkezleri, parlayıcı patlayıcı madde bulunan ortamlar ve taşınabilir ekipmanlar için farklı aralıklar geçerlidir.
Bu yüzden doğru soru, genel bir süre sormak yerine kendi tesisinizin hangi grupta değerlendirildiğini öğrenmektir. Ölçümü yapan yetkili kişi, uygulanan periyodu ve bir sonraki kontrol zamanını raporda belirtir.
Genel bir yaklaşım olarak, iş yerlerinin çoğu topraklama ölçümünü elektrik tesisatının periyodik kontrolüyle aynı dönemde yaptırır. Bu, iki ayrı takvim izlemek zorunda kalmamayı sağlar.
Süre dolmadan ölçüm gerektiren durumlar
Takvim tek ölçüt değildir. Aşağıdaki durumlarda rapor süresi dolmamış olsa bile ölçümün yenilenmesi gerekir.
Tesisatta değişiklik yapıldığında, yeni bir pano ya da güçlü bir makine devreye alındığında topraklama sisteminin bu yeni duruma yettiğini görmek gerekir. Bahçede ya da bina çevresinde kazı yapıldıysa, topraklama iletkeni farkında olmadan zarar görmüş olabilir. Yıldırım düşmesi, yangın ya da su baskını sonrasında da sistem yeniden ölçülür.
Ek bina ya da yeni bir bölüm açıldığında ise mevcut rapor o alanı kapsamaz. Yeni bölüm için ayrıca ölçüm yapılması gerekir.
Ölçümün mevsimi sonucu etkiler
Topraklama direnci, toprağın nemine bağlı olarak değişir. Yağışlı bir dönemde alınan ölçüm, kurak yaz aylarında alınacak ölçümden daha iyi bir sonuç verebilir.
Antalya'da bu fark belirgindir. Uzun ve kurak yaz dönemi toprağın nemini düşürür ve direnç yükselir. Kışın sınırda çıkan bir değer, ağustos ayında sınırın üstüne çıkabilir. Bu yüzden ölçüm sonucu sınıra yakınsa, sistemin yılın en kurak döneminde de yeterli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Topraklamanın ne işe yaradığını ve ölçümün nasıl yapıldığını topraklama ölçümü nedir yazımızda ele almıştık.
Süresi geçmiş rapor
Geçerliliği dolmuş bir rapor, denetimde eksik belge sayılır. Bundan daha önemlisi, aradan geçen sürede topraklamada oluşan bozulmanın hiç görülmemiş olmasıdır. Rapor bir formalite değil, sistemin hâlâ çalıştığının kaydıdır.
Topraklama ölçümü ve raporlama hizmetimizde ölçümü yapıp raporu düzenliyor, tesisinize uygun periyodu da birlikte belirliyoruz. Antalya'daki iş yeriniz için ücretsiz keşif planlayabiliriz.
Sık Sorulan Sorular
Raporumun süresinin dolduğunu nereden anlarım?
Raporun üzerinde düzenlenme tarihi ve uygulanan periyot yazar. Bir sonraki kontrol zamanını iş güvenliği dosyanızda görünür bir yere not etmek en pratik yoldur.
Binada hiçbir değişiklik yapmadım, yine de yenilemem gerekir mi?
Gerekir. Değişiklik yapmasanız da topraklama elektrotları toprak altında korozyona uğrar ve bağlantılar zamanla gevşer. Periyot bu yüzden vardır.
Aynı binada birden fazla iş yeri var, tek rapor yeterli mi?
Raporun kapsadığı alan raporda belirtilir. Ortak tesisat için alınan bir ölçüm, ayrı panosu ve tesisatı olan bir iş yerini kapsamayabilir.
Ölçüm için üretimi durdurmak gerekir mi?
Topraklama ölçümlerinin önemli bir kısmı tesis çalışırken yapılabilir. Kesinti gerektiren durumlar önceden planlanarak en kısa sürede tamamlanır.